O KÜLTÜR TARİH OLDU

Hem kadınlar arasında hem de çiftlerin düğünleri öncesinde asırlardır yapılarak gelenek haline gelen yün yıkama kültürü artık tarih oldu.

23 Temmuz 2020 Perşembe 14:03
Bu haber 1218 kez okundu
O KÜLTÜR TARİH OLDU
O KÜLTÜR TARİH OLDU Hem kadınlar arasında hem de çiftlerin düğünleri öncesinde asırlardır yapılarak gelenek haline gelen yün yıkama kültürü artık tarih oldu. Kahramanmaraş'ta asırlardır, çiftlerin düğünleri öncesinde kırkılan koyunlardan elde edilen yünler, kadınlar tarafından dere kenarlarında yıkanarak kullanıma hazır hale getiriliyordu. Havaların ısınıp düğün sezonunun da başlamasının ardından yatak, yorgan, yastık yapmak için yün alan vatandaşlar, özellikle akarsu ve dere kenarlarında yünlerini yıkıyorlardı. Kadınların ve çocukların yanı sıra erkeklerin de katıldığı yün yıkama işlemi dolayısıyla su kenarlarında serinlemeye gelen vatandaşların yanı sıra çok sayıda yün yıkayan vatandaşları da görmek mümkündü. Her evin ihtiyacına göre çuvallara doldurulan yünler, su kenarına getirildikten sonra ilk olarak ayrılarak sepetlere dolduruluyordu. Ardından birkaç defa sudan geçirilen yünler, sert bir zemin üzerinde tokmakla dövülerek kir ve tozundan arındırılıyordu. Yünün ayrılması ve serip kurutma işlemi daha çok kadınlar tarafından yapılırken, yün dövme işlemi genelde erkekler tarafından yapılıyordu. Büyük bir güç isteyen tokmakla dövme işlemini üstlenen erkekler, bu şekilde yün yıkamada kadınlara büyük destek veriyorlardı. Tokmakla uzun bir süre dövülen ve içine kef atılan yünler, iyice temizlendikten sonra kurumaya bırakılıyordu. Tam olarak kurumadan çuvallara doldurulan yünlerin kokmaması nedeniyle yünler güneş altında birkaç saat kurutuluyordu. Ardından tekrar çuvallara doldurulan yünler, evlerin balkon ve bahçelerinde değnek yardımıyla ayrıştırılarak yatak, yorgan ve yastık yapımı için hazır hale getiriliyordu. HER AİLEDEN 8-10 KİŞİ KATILIRDI Her aileden yaklaşık 8-10 kişinin katıldığı yün yıkama işleminde ise en çok eğlenenler çocuklar oluyordu. Sıcak hava nedeniyle bunalan vatandaşların çokça tercih ettiği dere ve akarsulara giren çocuklar, aileleri yün yıkarken suda eğlenmenin tadını çıkarıyorlardı. Sabah erkenden su kenarına gelen vatandaşlar, yanlarında semaverlerini de getirerek aynı zamanda piknik de yapıyorlardı. Bir yandan yünler yıkanırken bir yandan ağaç gölgesinde dinlenen vatandaşlar, akşam saatlerinde işlerini tamamladıktan sonra evlerine dönüyorlardı. Geçmiş dönemlerde kışın sıcak yazın ise serin tuttuğu için yorgan, döşek ve yastıklarda tercih edilen yünlerin temizlenmesinin zorluğu da bu değerin kaybolmasını kolaylaştırıyor. Temizlenmesi oldukça meşakkatli olan yünlerin, yataklardan çıkartılması, yıkanması, temizlenip kurtulması ve yataklara yeniden doldurulması en az 4 günü buluyor. Böylelikle yün yıkama geleneği tarihin tozlu raflarında yer alan kitaplardan ve belgesellerden öğrenilecek. HAZIR YATAK SEKTÖRÜ BU MESLEĞİ BİTİRMİŞ DURUMDA Genç kızların çeyizinin en nadide ürünü olan yünün teknolojiye direndiğini belirten Yüncü esnafı Cahit Kıraç, “Geçmiş yıllarda kadınlar, kızları için çeyiz olarak kullandığı ve kırsal kesimlerde ve yaylalarda yaz aylarında çiftçiler tarafından koyun ve keçilerden elde edilen siyah, beyaz ve kahverengi olmak üzere rengârenk olan yünler artık satılmıyor. Yün fiyatları çok ucuz ancak talep oldukça azaldı. Bundan 20-25 sene önce boş zamanımız yoktu yün satmaktan, şimdi ise oturarak vakit geçiriyoruz ancak, boş oturmaktan. İnsanlar gelir bizden yünü alırlar, daha kız bulmadan yününü alırlardı. Bizden yünleri aldıktan sonra tabi hemen kız da bulunurdu, bir düğün telaşı başlardı. Kız tarafı erkek tarafı hep beraber Üngüt’te ki yün yıkamaya elverişli yerlerde şen şakrak yün yıkama kültürümüz vardı. Şimdi ise hem yün satışları bitti hem de yün yıkama kültürü bitti. Başka mesleğimiz de olmadığı için yapacak bir şeyimiz yok, bilmediğimiz bir işi de yapmak istemiyorum. Meslekle beraber biz de emekli olup çıkacağız. Hazır yatak sektörü bu mesleği bitirmiş durumda” dedi. Haber: Ege Özdemir Kahramanmaraş Manşet Gazetesi marasmedyamerkezi.com kahramanmarasspor.com maraşhaberler.com özürdilerim.com sütçüimam.com dulkadiroğlu.com fatiherkoç.com onikişubat.com 46haber.com
Anahtar Kelimeler: O KÜLTÜR TARİH OLDU

Bu habere yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    banner666
    Tümü Anket
    Havaalanı kavşağın da hangi anıt olsun ?

    NAMAZ VAKİTLERİ
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    Arşiv

    banner832

    banner812

    banner687

    banner830

    banner839

    banner834

    banner848

    banner841

    banner838

    banner840

    banner842

    banner843

    banner845

    banner846

    banner847